ශ්රී ලංකාවේ ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ සැලසුම්වල ක්රියාකාරීව නොයෙදීමට හෝ ආදායම් උත්පාදනය කළ හැකි ව්යාපෘතිවල ආයෝජනය නොකිරීමට චීනය කටයුතු කරමින් සිටීම, සැම්බියාවේ සිදු වූවාක් මෙන් ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථිකය ප්රකෘත්තිමත් කිරීමේ ප්රයත්නයන් අවුල් කළ හැකිද යන්න පිළිබඳව බරපතළ කනස්සල්ලක් මතුකර තිබෙනවා.
ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික අර්බුදය සහ යෝජිත සැලසුම් පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා ඉන්දියාව, ජපානය සහ ප්රංශය එක්ව පසුගියදා එක්සත් ජනපදයේ වොෂින්ට හිදී පැවැත්වූ ණය හිමියන්ගේ රැස්වීමකදී පවා චීනය සහභාගී වූයේ නිරීක්ෂකයෙකු ලෙස පමණයි.
ද්විපාර්ශ්වික මට්ටමින්, චීනය ශ්රී ලංකාවේ විශාලතම ණයහිමියා වන අතර, පසුගිය මූල්ය වර්ෂය අවසන්වන විට, චීන ණය පංගුව, මෙරට විදේශ ණයවලින් පහෙන් එකකට ආසන්න ප්රමාණයක් හෝ ඩොලර් බිලියන 7.4 ක් විය.
ද්විපාර්ශ්වික ණයහිමියන් තමන් අතර සාකච්ඡාකර ණය තිරසාර බවට පත් කිරීම ලෙස හැඳින්වෙන අනාගත පැහැර හැරීමේදී ශ්රී ලංකාවට සේවා සැපයීම සඳහා ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) විසින් නියම කර ඇති ණය ආපසු හැරවීමේ සීමාවන්ට අනුකූලවන පරිදි ඔවුන්ගේ ණය ප්රතිව්යුහගත කළ යුතු බැවින්, එම සාකච්ඡා ඉතා වැදගත් වනවා.
චීනය ද මෙම සාකච්ඡා සඳහා ක්රියාකාරීව සහභාගී විය යුතුව තිබෙන්නේ මෙරට විශාලතම ණය හිමියා වන බැවිනුයි.
ශ්රී ලංකාව ද අලුතින් දියත් කරන ලද ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ සාකච්ඡා සැප්තැම්බර් හෝ නොවැම්බර් වන විට අවසන් කළ යුතු අතර එම නිසා ශ්රී ලංකාව සහ චීනය ඇතුළු එහි ප්රධාන ණයහිමියන් සියලු දෙනා සමග එකට වැඩ කිරීමට මැද මාවතක් සොයා ගැනීම වඩාත් සුදුසුය.
බටහිර ණය දෙන්නන්ගේ පැරිස් සමාජයට ණය පැහැර හරින ලද ජාතීන්ගේ ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම සඳහා මේ වන විටත් වඩා හොඳින් ක්රියාත්මක යාන්ත්රණයක් ඇති අතර, අනෙකුත් ණය දෙන්නන් ද ඊට සම්බන්ධ වී සිටිනවා.
ශ්රී ලංකාවේ ණය ප්රතිව්යුහගතකරණ ක්රියාවලියේදී ඉන්දියාව නිල වශයෙන් බටහිර ණය දෙන්නන් සමඟ එක් වී සිටිනවා.
ජපානයේ ජාත්යන්තර කටයුතු පිළිබඳ උප අමාත්ය Masato Kanda පැවසුවේ විධිමත් ලෙස සහභාගී වන ලෙස ඔවුන් චීනයෙන් ඉල්ලා සිටින බවයි. “එබැවින් බීජිං එසේ කරන්නේ නම් අපි එය සාදරයෙන් පිළිගනිමු,” ඔහු පැවසුවා.
චීනයේ සංචිත ස්ථාවරය හේතුවෙන්, ශ්රී ලංකා රජයට පැරිස් සමාජය සහ ඉන්දියාව සමග එක් පැත්තකින් සහ අනෙක් පැත්තෙන් චීනය සමඟ වෙන වෙනම ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ සාකච්ඡා අඛණ්ඩව සිදු කරගෙන යාමට බල කෙරී තිබෙනවා.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ සහය ඇති ණය අඩුකිරීමේ සහ කළමනාකරණය කිරීමේ සැලැස්මේ කොටසක් ලෙස ශ්රී ලංකාව ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම පිළිබඳව ඉන්දියාව සහ චීනය ඇතුළු පැරිස් සමාජය සමඟ වෙන වෙනම සාකච්ඡා කරන බව ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ ද පාර්ලිමේන්තුවට දැනුම් දුන්නා.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ ගනුදෙනුව පිළිබඳ විවාදය ආරම්භ කරමින් ජනාධිපති වික්රමසිංහ පාර්ලිමේන්තුවට පැවසුවේ චීනය වෙනම කටයුතු කිරීමට අපේක්ෂා කරන බවයි.
“අපි දැන් ණය හිමියන්ගේ රැස්වීමක් ආරම්භ කර ඇති අතර 2023 අවසන් වීමට පෙර සියල්ල සාර්ථක ලෙස අවසන් කිරීම ඉලක්කයයි” ජනාධිපතිවරයා පැවසීය.
“සියලු ණය හිමියන්ට සමාන සැලකීම සහතික කිරීම සඳහා ශ්රී ලංකාව කැපවී සිටී. මෙම අභ්යාසය සාර්ථක කර ගැනීමට අපට අවශ්යය. අපගේ අත්දැකීම් මගින් තවත් මධ්යම ආදායම් ලබන රටවලට ණය සහන සඳහා බහුපාර්ශ්වික සම්බන්ධීකරණයක් සහතික කිරීම සඳහා ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල භාවිතා කිරීමට හැකි වන බැවිනි.” ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහවැඩිදුරටත් සඳහන් කළා.
ශ්රී ලංකා මහබැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ ද ප්රකාශ කළේ ශ්රී ලංකාවේ ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ප්රයත්නයට චීනය ලබා දෙන සහය අත්යවශ්ය බවයි.
“මෙම ක්රියාවලිය ඉක්මනින් අවසන් කිරීම චීනය සහ ශ්රී ලංකාව යන දෙඅංශයටම යහපත් වන අතර අපට අපගේ දුක්ඛිත වගකීම ආපසු ගෙවීමට ආපසු යා හැකිය” යනුවෙන් මහබැංකු අධිපතිවරයා සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී පැවසීය. “අපි එය හැකි ඉක්මනින් කිරීමට වග බලා ගත යුතුයි. ” ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසුවා.
ශ්රී ලංකාව ආර්ථික අර්බුදයෙන් ගලවා ගැනීමේ ප්රයත්නයන්, ණය සහන ලබාදීම සහ අනෙකුත් ණය හිමියන් සමඟ කටයුතු කිරීමට චීනයේ කැමැත්ත පිළිබඳ ලිට්මස් පරීක්ෂණයකි.
ශ්රී ලංකාවට ණය සහන සැලසීමේ ජාත්යන්තර ප්රයත්නයට එක්වන ලෙස පෙබරවාරි මාසයේදී පැරිස් ක්ලබ් ණයහිමියන් මෙන්ම හංගේරියාව සහ සෞදි අරාබිය චීනයෙන් ඉල්ලා සිටියා.
ලෝකයේ දෙවන විශාලතම ආර්ථිකයෙන් මෙවැනි ඉල්ලීමක් සිදු කරනු ලැබුවේ, චීනයේ ඒකපාර්ශ්වික ක්රියාකලාපය හේතුවෙන් සැම්බියාවේ සිදු වූවාක් මෙන් ශ්රී ලංකාව ගලවා ගැනීම ප්රමාද විය හැකි අතර සංකීර්ණ වනු ඇතැයි යන බිය මධ්යයේ යි.
බීජිං සහ පැරිස් සමාජය මෙන්ම බහුපාර්ශ්වික ආයතන අතර ඇති වූ විරසකය ශ්රී ලංකාව පමණක් නොව, වසංගතයෙන් ගොඩ ඒමට සහ ණය ආපසු ගෙවීමට අරගල කරන සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ආර්ථිකයන් මත ණය බර ලිහිල් කිරීමට දරන සියලු උත්සාහයන් ප්රමාද කර තිබෙනවා.
පසුගිය දශකය තුළ චීනය ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථිකය නංවාලීම සඳහා දැවැන්ත යටිතල පහසුකම් ව්යාපෘති ඉදිකිරීමට අරමුදල් සම්පාදනය කළා. කෙසේ වෙතත්, ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථිකය කඩා වැටීමට පෙර සිටම, මෙම ව්යාපෘතිවලින් යම් ප්රතිඵලයක් ලැබී තිබේද යන්න පිළිබඳව නිරන්තර ප්රශ්න කිරීම්වලට ලක් වුණා.
මෙම ව්යාපෘති අතරට මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්යන්තර ගුවන් තොටුපළ, චීන සමාගම්වලට බදු දුන් හම්බන්තොට වරාය සහ කොළඹ නෙළුම් කුළුණ ඇතුළත් වනවා. චීනයේ අරමුදල් සහිත මෙම ව්යාපෘති සියල්ල ශ්රී ලංකාව මෙතෙක් මුහුණ දී ඇති දරුණුතම ආර්ථික අර්බුදයට හේතු වූ “සුදු අලි” ලෙසයි සැලකෙන්නේ.
ශ්රී ලංකාව මුහුණ දෙන අර්බුද මධ්යයේ පවා චීනය නොසැලකිලිමත් බවක් පෙනෙන්නට ඇති අතර එය නොසලකා හුදෙක් සිය භූ දේශපාලනික න්යාය පත්රය මත කටයුතු කරගෙන යන බව පෙනෙන්නට තිබෙනවා.
චීන ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් නිතර නිතර ශ්රී ලංකාවට පැමිණීමෙන් ඒ බව පැහැදිලි වනවා.
බොහෝ නියෝජිතයින් මෙරටට පැමිණියද, ආර්ථිකය නැවත පණගැන්වීම සඳහා චීනයෙන් සැලකිය යුතු සහතිකයක් ශ්රී ලංකාවට තවමත් ලැබී නැහැ.
යුනාන් පළාත් ආණ්ඩුකාර වැන්ග් යූබෝ මැයි 16 සිට මැයි 20 දක්වා ශ්රී ලංකාවේ සංචාරයක නිරත වූ අතර ඉන් පසුව චීන විදේශ කටයුතු පිළිබඳ උප අමාත්ය සන් වෙයිඩොං මහතා මැයි 29 සිට ජූනි 01 දක්වා විදේශ අමාත්යාංශ දූත පිරිසක් සමග ශ්රී ලංකාවේ සංචාරය කළා.
ඒ සියලු සංචාරවලදී රැස්වීම් කිහිපයක් පවත්වා ගිවිසුම් අත්සන් කළද ශ්රී ලංකාවේ ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම පිළිබඳ කිසිදු සාකච්ඡාවක් සිදු වූයේ නැහැ.
