එල්නිනෝ තත්ත්වය ඇතුළු දේශගුණික විපර්යාසවලට මුහුණ දීමට පූර්ව සූදානම් පාලන ක්රමවේදයක් අවශ්යයි – ශ්රී ලංකා දේශගුණය පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු සංසදයේදී අවධාරණය කෙරේ
එල් නිනෝ (El Niño) තත්ත්වය ඇතුළු දේශගුණික විපර්යාස හමුවේ ශ්රී ලංකාවේ දේශගුණික ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ප්රතික්රියාශීලී අර්බුද කළමනාකරණයෙන් ඔබ්බට ගොස් පූර්ව සූදානම් පාලන ක්රමවේදයක් (Anticipatory Crisis Governance) ස්ථාපිත කළ යුතු බව ශ්රී ලංකා දේශගුණය පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු සංසදයේදී අවධාරණය කෙරුණා.
විපක්ෂ නායක සජිත් ප්රේමදාස සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී මහාචාර්ය එල්.එම්. අබේවික්රමගේ සම සභාපතිත්වයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේදී පසුගියදා පැවති මෙම රැස්වීමේදී දේශගුණික විපර්යාස, එල් නිනෝ තත්ත්වය, කෘෂිකර්මාන්තය, ජල කළමනාකරණය, වනජීවී සංරක්ෂණය, අලි-මිනිස් ගැටුම, ආපදා කළමනාකරණය සහ පාරිසරික කළමනාකරණය ඇතුළු කරුණු රැසක් පිළිබඳව සාකච්ඡා කෙරුණා.
රැස්වීමේ ප්රධාන විශේෂඥ කරුණු දැක්වීම සිදු කළ බටහිර ඕස්ට්රේලියා විශ්වවිද්යාලයේ වෙරළ සාගර විද්යාව පිළිබඳ වින්ත්රොප් මහාචාර්ය චරිත පට්ටිආරච්චී , දේශගුණික අවදානම් හමුවේ කල්තියා සූදානම් වීම, විද්යාත්මක දත්ත මත පදනම් වූ ප්රතිපත්ති සම්පාදනය සහ ආපදා කළමනාකරණය ශක්තිමත් කිරීමේ අවශ්යතාව පෙන්වා දුන්නා.
ඉන්දියාවේ ඔඩිෂා ප්රාන්තයේ ආපදා කළමනාකරණ ආදර්ශය ද මෙහිදී සාකච්ඡා වූ අතර, 2019 වසරේ සුළි කුණාටුවකදී පැය 24ක් තුළ පුද්ගලයන් මිලියනයක් පමණ ආරක්ෂිත ස්ථාන වෙත ගෙන යෑමට එම ප්රාන්තයට හැකි වූ බව පෙන්වා දුන්නා.
අලි-මිනිස් ගැටුම පිළිබඳ අනුකමිටුවේ සභාපති ආචාර්ය සුමිත් පිලපිටිය විසින් ඉදිරිපත් කළ අන්තර්වාර වාර්තාව මගින්, දේශගුණික තත්ත්වයන් හමුවේ අලි-මිනිස් ගැටුම තීව්ර විය හැකි බැවින් ප්රජා මූලික විදුලි වැටවල්, කන්නයට අදාළ කුඹුරු වැටවල්, වනජීවී වාසස්ථාන සහ ජල කළමනාකරණය ඇතුළු කෙටි හා දිගුකාලීන ක්රියාමාර්ග අවශ්ය බව පෙන්වා දෙනු ලැබුවා.
එල්නිනෝ ඔරොත්තු දීමේ ස්වාධීන විශේෂඥ උපදේශක කණ්ඩායමේ සභාපති මහාචාර්ය සම්පත් සෙනෙවිරත්න විසින් ඉදිරිපත් කළ අන්තර්වාර වාර්තාව මගින් කෘෂිකර්මාන්තය, ජෛව විවිධත්වය, ජල සුරක්ෂිතතාව සහ ග්රාමීය ආර්ථිකය
කෙරෙහි දේශගුණික විපර්යාසවල බලපෑම විශ්ලේෂණය කර ඇති අතර, විද්යාත්මක පදනමක් සහිත දේශගුණික විපර්යාසවලට ඔරොත්තුදීමේ හැකියාවක් පිළිබඳ උපාය මාර්ගික රාමුවක් (Strategic Climate Resilience Framework) යෝජනා කර තිබෙනවා.
වනජීවී සංරක්ෂණය සම්බන්ධයෙන් පශු වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ හිඟය පියවීම, වනජීවී කළමනාකරණය ශක්තිමත් කිරීම සහ ජාතික උද්යාන ආශ්රිත මිනිස් ක්රියාකාරකම්, ප්ලාස්ටික් හා අපද්රව්ය හේතුවෙන් සිදුවන පාරිසරික හානි අවම කිරීම පිළිබඳව
අවධානය යොමු වුණා.
සංවේදී පූජනීය ප්රදේශවල පාරිසරික බලපෑම් අවම කිරීම, සංචාරක ක්ෂේත්රය සඳහා Differential Pricing ක්රමවේදය හඳුන්වාදීම සහ උද්යාන යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය පිළිබඳව ද යෝජනා ඉදිරිපත් වුණා.
දේශගුණික විපර්යාස හමුවේ ශ්රී ලංකාවේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ශක්තිමත් කිරීම සඳහා විද්යාත්මක දත්ත මත පදනම් වූ ප්රතිපත්ති, ආයතනික සම්බන්ධීකරණය සහ කල්තියා සූදානම් වීමේ ක්රමවේද ශක්තිමත් කිරීමේ අවශ්යතාව ද අවධාරණය කෙරුණා.
මෙම අවස්ථාව සඳහා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන්, රාජ්ය නිලධාරීන්, ජාත්යන්තර ආයතන සහ සංවර්ධන හවුල්කරුවන්, පර්යේෂකයින්, තරුණ නියෝජිතයින් සහ සිවිල් සංවිධාන නියෝජිතයන් සහභාගී වී සිටියා.
