පාකිස්තාන හමුදා අධිකරණ මගින් සිවිල් නඩු විභාගවලට සිදුවන අසාධාරණකම් ගැන ක්ෂමා සංවිධානය ප්‍රකාශයක්

හමුදා අධිකරණ මගින් සිවිල් වැසියන්ට එරෙහිව නඩු විභාග කිරීම ව්‍යවස්ථානුකූල බවට පකිස්ථාන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය දුන් තීන්දුවේ පළමු සංවත්සරයේදී, ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් හි දකුණු ආසියාව සඳහා නියෝජ්‍ය කලාපීය අධ්‍යක්ෂ ඉසබෙල් ලැසී මෙසේ පැවසුවා.

“ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ 2025 තීන්දුව පකිස්ථානයේ සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය සහ නිදහසට ඇති අයිතිය මූලික වශයෙන් අඩපණ කර ඇත. එවැනි අධිකරණ ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් නීතිය යටතේ සහතික කර ඇති සෑම ආරක්ෂාවක්ම පාහේ උල්ලංඝනය කරනවා.

“හමුදා අධිකරණයක් ඉදිරියේ සිවිල් වැසියෙකු පළමුව ස්වාධීනත්වය සහ අපක්ෂපාතීත්වය නොමැති හමුදා නිලධාරීන් විසින් පවත්වනු ලබන ක්‍රියා පටිපාටිමය ආරක්ෂාවන් නොමැතිව රහසිගත නඩු විභාගයකට භාජනය කරනු ලැබේ. වරදකරු වුවහොත්, මෙම ආරක්ෂාව සහතික කළ යුතු බවට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ නියෝග නොතකා, ඔවුන්ට අභියාචනා කිරීමේ අයිතිය ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබේ. මැයි 9 වන දින තවමත් සිර දඬුවම් විඳිමින් සිටින විරෝධතාකරුවන් සහ ඉඩ්‍රිස් කට්ටක් වැනි ක්‍රියාකාරීන් ඇතුළු වරදකරුවන් වූවන්ට, ඔවුන්ගේ වරදකරුවන් සහ දඬුවම් ස්වාධීනව සහ අපක්ෂපාතීව සමාලෝචනය කිරීමේ අයිතිය අහිමි කරනු ලැබේ. අධිකරණයේ තර්කානුකූල විනිශ්චයන් සඳහා ඔවුන්ට ප්‍රවේශය ලබා නොදෙන අතර, බොහෝ අවස්ථාවලදී, ඔවුන් නීති විරෝධී ලෙස රඳවා තබා ගැනීම දීර්ඝ කිරීම සඳහා හිතාමතා උපක්‍රමයක කොටසක් ලෙස, ඔවුන්ට කිසිදු ලිඛිත නියෝගයක් ලබා දී නොමැති බව සඳහන්.

“සිවිල් වැසියන්ට එරෙහි හමුදා නඩු විභාග තහනම් කිරීමෙන් සහ මෙම අධිකරණ විසින් ලබා දී ඇති සියලුම නීති විරෝධී සිවිල් වැරදිකරුවන් අවලංගු කිරීමෙන් මෙම අසාධාරණය අවසන් කරන ලෙස ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් පකිස්ථාන බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිනවා.

වරදකරුවන් වූ සියලු දෙනාට දක්ෂ, ස්වාධීන සහ අපක්ෂපාතී විනිශ්චය සභාවකට අභියාචනා කිරීමට අර්ථවත් අයිතියක් ලබා දෙන බවට බලධාරීන් සහතික විය යුතුය.”

පසුබිම

2025 මැයි 7 වන දින, පකිස්ථාන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා විනිසුරු මඩුල්ල, 2023 ඔක්තෝබර් මාසයේ දී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවක් අවලංගු කරමින්, මැයි 9 විරෝධතාවයට සම්බන්ධ සිවිල් වැසියන්ගේ හමුදා අධිකරණයක් ඉදිරියේ නඩු විභාගය ව්‍යවස්ථා විරෝධී බව ප්‍රකාශ කළ අතර 1952 පකිස්ථාන හමුදා පනතේ 2(1)(d), 59(4)(i) සහ 59(4)(ii) වගන්ති අවලංගු කළා.

සිවිල් වැසියන්ගේ හමුදා නඩු විභාග වලංගු කරන අතරම, 2025 මැයි 7 වන දින නියෝගයෙන් දින 45ක් ඇතුළත හමුදා අධිකරණ මගින් වරදකරුවන් කරන ලද “සිවිල් වැසියන් සඳහා මහාධිකරණ වෙත අභියාචනා කිරීමේ ස්වාධීන අයිතියක්” ලබා දීම සඳහා ව්‍යවස්ථාදායකය නීතියක් සම්මත කළ යුතු බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සිය බහුතර තීන්දුවෙන් සහ සවිස්තරාත්මක තීන්දුවෙන් ප්‍රකාශ කළේය. එසේ තිබියදීත්, වසරකට පසුවත්, පාර්ලිමේන්තුව තවමත් එවැනි නීති සම්පාදනයක් ඉදිරිපත් කර හෝ සම්මත කර නැහැ.

2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී, හිටපු අගමැති ඉම්රාන් ඛාන් අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් පසු 2023 මැයි 9 විරෝධතාවලට සහභාගී වූ විරෝධතාකරුවන් 105 දෙනෙකු හමුදා අධිකරණ විසින් වසර දෙකේ සිට 10 දක්වා වරදකරුවන් කරනු ලැබුවා.