IMF විස්තීර්ණ අරමුදල් පහසුකම විධිවිධානය යටතේ සිව්වන සමාලෝචනයට පාදක වන ආර්ථික ක්රියාකාරිත්වය සහ ප්රතිපත්ති පිළිබඳව කාර්ය මණ්ඩල කණ්ඩායම ශ්රී ලංකා බලධාරීන් සමඟ ඉතා ඵලදායී සාකච්ඡා පැවැත් වූ බව ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල පවසනවා.
ඒ, අනුව ගෝලීය කම්පනයන්ගෙන් ශ්රී ලංකාවට ඇතිවන බලපෑම තක්සේරු කිරීමට තවත් කාලය අවශ්යය බවයි ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සඳහන් කරන්නේ.
එමෙන්ම ප්රතිසංස්කරණ ගම්යතාව පවත්වා ගැනීම වැඩසටහනේ දුෂ්කර ලෙස දිනාගත් ජයග්රහණ ආරක්ෂා කරගැනීමට සහ ආර්ථිකය කල් පවතින සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සහ ඉහළ ඇතුළත් වර්ධනයක් කරා යන මාවතකට ගෙන ඒමට ඉතා වැදගත් බවයි ඔවුන් පෙන්වා දෙන්නේ.
IMF ජ්යෙෂ්ඨ දූත මණ්ඩල ප්රධානී ඉවාන් පපාජියෝරිජියෝ ප්රමුඛ නිලධාරී කණ්ඩායම සිය ශ්රී ලංකා සංචාරය නිමාකරමින් මේ බව සඳහන් කර සිටියා.
“IMF විස්තීර්ණ අරමුදල් පහසුකම (EFF) මගින් සහාය දක්වන ශ්රී ලංකාවේ අභිලාෂකාමී ප්රතිසංස්කරණ න්යාය පත්රය අඛණ්ඩව ප්රශංසනීය ප්රතිඵල ලබා දෙයි. 2024 දී අර්බුදයෙන් පසු 5%ක වර්ධනය නැවත ඇතිවීම සිත් ඇදගන්නා සුළුය. මෑත කාර්තුවල උද්ධමනය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වූ අතර 2025 මාර්තු අග වන විට සියයට -2.6 දක්වා පහත වැටී ඇත. මහ බැංකුව විසින් සැලකිය යුතු විදේශ විනිමය මිලදී ගැනීම් සමඟ 2025 මාර්තු අග වන විට දළ නිල සංචිත ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.5 දක්වා වැඩි විය. සැලකිය යුතු මූල්ය ප්රතිසංස්කරණ මගින් රාජ්ය මූල්ය ශක්තිමත් කර ඇත.
මෑත කාලීන බාහිර කම්පනය සහ විකාශනය වන වර්ධනයන් තවමත් තමන්ගේම ආර්ථික අර්බුදයෙන් යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් පවතින ශ්රී ලංකා ආර්ථිකයට අවිනිශ්චිතතාවයක් ඇති කරයි. ගෝලීය කම්පනයේ බලපෑම සහ එහි IMF සහාය දක්වන වැඩසටහනේ සමෝච්ඡයන් තුළ ශ්රී ලංකාවට එහි ඇඟවුම් ආමන්ත්රණය කළ හැකි ආකාරය තක්සේරු කිරීමට වැඩි කාලයක් අවශ්ය වේ.
වැඩසටහන් අරමුණු සඳහා රජයේ තිරසාර කැපවීම වන්නේ ප්රතිපත්ති අඛණ්ඩතාව සහතික කිරීම සහ වැඩසටහන් ක්රියාත්මක කිරීම ශක්තිමත්ව පැවතීමයි. ඉදිරියට යමින්, ප්රතිසංස්කරණ ගම්යතාව පවත්වා ගැනීම වැඩසටහනේ දුෂ්කර ලෙස දිනාගත් ජයග්රහණ ආරක්ෂා කරගැනීමට සහ ආර්ථිකය කල් පවතින සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සහ ඉහළ ඇතුළත් වර්ධනයක් කරා යන මාවතකට ගෙන ඒමට ඉතා වැදගත් වේ.
වැඩිවන ගෝලීය අවිනිශ්චිතතාවයට එරෙහිව, තිරසාර ආදායම් බලමුලු ගැන්වීමේ උත්සාහයන් සහ 2025 අයවැයට අනුකූලව විචක්ෂණශීලී අයවැය ක්රියාත්මක කිරීම සීමිත මූල්ය අවකාශය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ඉතා වැදගත් වේ.
කාර්යක්ෂම හා කාලෝචිත වැට් බදු ආපසු ගෙවීමේ යාන්ත්රණයක් නැවත ස්ථාපිත කිරීම ඇතුළුව බදු අනුකූලතාව ඉහළ නැංවීම, අතිරේක බදු ප්රතිපත්ති පියවරයන් වෙත යොමු නොවී ආදායම් ලාභ සඳහා දායක වීමට උපකාරී වේ. නව බදු නිදහස් කිරීම් වළක්වා ගැනීම මූල්ය ආදායම් කාන්දුවීම්, දූෂණ අවදානම් අඩු කිරීමට සහ ශ්රී ලංකාවේ වඩාත්ම අවදානමට ලක්විය හැකි අයට සහාය වීම සඳහා සමාජ වියදම් ඇතුළුව අත්යවශ්ය මූල්ය බෆර ගොඩනැගීමට උපකාරී වේ. විදුලි මිලකරණයේ පිරිවැය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම විදුලිබල රාජ්ය ව්යවසායයෙන් පැන නගින මූල්ය අවදානම් අවම කිරීමට උපකාරී වේ.
මෙම අවිනිශ්චිත අවස්ථාවේදී දුප්පතුන් සහ අවදානමට ලක්විය හැකි අය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා රජයට වැදගත් වගකීමක් තිබේ. සමාජ ආරක්ෂණ දැල්වල ඉලක්කගතභාවය, ප්රමාණවත්භාවය සහ ආවරණය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා දරණ උත්සාහයන් දෙගුණ කිරීම වැදගත් වේ. මූල්ය සහාය හොඳින් ඉලක්ක කරගත්, කාලානුරූපී සහ පවතින අයවැය කවරය තුළ තිබිය යුතුය.
උද්ධමනය අඩු මට්ටමක පවතින අතර, තිරසාර මිල ස්ථායිතාව සහතික කිරීම සහ සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට සහාය වීම සඳහා අඛණ්ඩ අධීක්ෂණය අවශ්ය වේ. අඛණ්ඩ ගෝලීය අවිනිශ්චිතතාවයට එරෙහිව, සංචිත සමුච්චය කිරීම හරහා බාහිර බෆර නැවත ගොඩනැගීම දිගටම කරගෙන යාම වැදගත් වේ.
සාකච්ඡා අඛණ්ඩව සිදුවෙමින් පවතින අතර, පිරිවැය-ප්රතිසාධන විදුලි මිලකරණය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම, බදු නිදහස් කිරීමේ රාමුව ශක්තිමත් කිරීම සහ අනෙකුත් වැදගත් ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් ප්රගතියක් ලබා ගැනීමට බලධාරීන් දිරිමත් කරනු ලැබේ.”
