චීන සහාය ලැබූ පාකිස්ථාන බලශක්ති ක්ෂේත්‍රය කොට උඩ ද ?

චීන – පාකිස්ථාන ආර්ථික කොරිඩෝව යටතේ පාකිස්ථානය සහ චීනය අත්කර ගත් සාර්ථකත්වයේ උදාහරණ ලෙස බොහෝ විට පෙන්වා දෙන්නේ බලශක්ති ව්‍යාපෘතියි.

එහෙත් මේ වන විට එම සාර්ථකත්වය ශීඝ්‍රයෙන් වාෂ්ප වී යන ස්වභාවයක් පෙන්නුම් කරනවා.

ඊට හේතු වී ඇත්තේ මෙම අංශයේ ණය ගොඩගැසීම මධ්‍යයේ වැඩි මූල්‍ය පහසුකම් සැපයීමට චීනයේ උනන්දුවක් නොමැතිකමයි.

පාකිස්ථානයේ යටිතල පහසුකම් අවශ්‍යතාවලට වඩා චීන අවශ්‍යතා මත බලශක්ති ව්‍යාපෘති ඉක්මනින් නිම කිරීමට හේතු වූ බවට විචාරකයන් තර්ක කරනවා.

ෂැංහයි තාර් ගල් අඟුරු කාණ්ඩ -1 ලෙස හඳුන්වන බලශක්ති ව්‍යාපෘතිය චීන අකමැත්තට මුහුණ දෙන බලශක්ති ව්‍යාපෘතියක නවතම අවස්ථාව ඉදිරිපත් කරන බව විචාරක මතයයි.

මෙගාවොට් 1320ක විදුලිය නිෂ්පාදනයක් වෙනුවෙන් වන එම දේශීය ගල් අඟුරු ව්‍යාපෘතිය පාකිස්ථාන අගමැති ෂෙබාස් ෂරීෆ් විසින් ආරම්භ කරන ලද්දේ 2023 මාර්තු මාසයේදීයි.

රට තුළ බලශක්ති නිෂ්පාදනය සඳහා ආනයනික ගල් අඟුරු මත යැපීම අවම කිරීම බලාගාරයේ අපේක්ෂාව වී තිබුණා.

කෙසේ වෙතත්, චීනයේ කාර්මික සහ වාණිජ බැංකුව (ICBC) සිය මූල්‍ය කැපවීමෙන් ඩොලර් මිලියන 300ක් ඉවත් කර ගැනීමට තීරණය කර ඇති බැවින් ව්‍යාපෘතිය දැන් අවිනිශ්චිත බව පෙනී ගොස් තිබෙනවා.

ෂැංහයි ඉලෙක්ට්‍රික්හි සමහර විධායකයින්ට අනුව, කිසිදු මූල්‍යකරුවෙකු නොමැති වීම නිසා මූල්‍ය වසා දැමීම සඳහා වන එහි අයදුම්පත අනුමත නොකිරීමට හේතු විය හැකියි.

ව්‍යාපෘතියේ මූල්‍ය ගැටලු මතුවන්නේ බලාගාරයේ හිඟ බිල්පත් නිරවුල් කර ගැනීමට විදුලිබල අංශයට ඇති නොහැකියාව හේතුවෙන් බවයි පැවසෙන්නේ.

ව්‍යාපෘතිය ආරම්භයේ සිටම, පාකිස්ථානයේ මධ්‍යම බලශක්ති මිලදී ගැනීමේ නියෝජිතායතනය චීන පාකිස්ථාන ආර්ථික කොරිඩෝවේ සියළුම ස්වාධීන බලශක්ති නිෂ්පාදකයින් වෙත ගෙවිය යුතු මුදල්වලින් 85%ක් ගෙවීමේ ප්‍රකාශයට සාපේක්ෂව සමාගමේ මාසික ඉන්වොයිසියෙන් සියයට 50-75ක් පමණක් දැනට ගෙවන බව ද පැවසෙනවා.

කිලෝවොට් පැයකට ගාස්තුව පාකිස්ථානු රුපියල් 8.30 සිට 21 දක්වා වැඩි කරන ලෙස විදුලි උත්පාදන සමාගම කරන ඉල්ලීම විදුලිබල අංශයේ මූල්‍ය තත්ත්වය තවදුරටත් අඩාල කරනු ඇති බවටයි මත පළ වන්නේ.