චීන ණය නිසා නේපාලය සහ මාලදිවයින අර්බුදයක

දකුණු ආසියාතික රටවල් දෙකක් වන නේපාලය සහ මාලදිවයින, විදේශ ණය සම්බන්ධ සැලකිය යුතු අභියෝග සමඟ පොරබදමින්, ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සහ යටිතල පහසුකම් ශක්‍යතාව පිළිබඳ කනස්සල්ල මතු කර තිබෙනවා.

නේපාලයේ, නේපාල කොංග්‍රස් මන්ත්‍රී රාජේන්ද්‍ර බජ්ගේන්, Pokhara ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ සඳහා චීන ණය මුදලේ මූල්‍ය බර සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේදී අනතුරු ඇඟවීමක් කළා.

බිලියන ගණනක ණය ආපසු ගෙවීමට නේපාලයේ කැපවීම තිබියදීත්, ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් තවමත් ආරම්භ කර නොමැති අතර, ගුවන් තොටුපළ ඌන ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් පවතිනවා.

මන්ත්‍රීවරයා ව්‍යාපෘතියේ ශක්‍යතාව සහ එහි මූල්‍යකරණය පිටුපස ඇති තාර්කිකත්වය ප්‍රශ්න කරමින් වහාම සමාලෝචනයක් ඉල්ලා සිටියා.

ගුවන් තොටුපළ ණය මුදලින් ඇති වූ මූල්‍ය දුෂ්කරතා අනතුරු ඇඟවීමේ කතාවක් ලෙස සඳහන් කරමින්, Damak Corridor ව්‍යාපෘතිය සඳහා තවත් චීන ණයක් රජය විසින් සලකා බැලීම ද ඔහු විවේචනය කළා.

මේ අතර, මාලදිවයින, චීනයට සැලකිය යුතු ණය නිසා උග්‍රවන, වැඩෙන ආර්ථික අර්බුදයකට මුහුණදෙමින් සිටිනවා.

ජනාධිපති මොහොමඩ් මුයිසු යටතේ, මාලදිවයිනේ ණය එහි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 110% නියෝජනය කරමින් 2024 මාර්තු වන විට ඩොලර් බිලියන 8.3 දක්වා ළඟා වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර තිබෙනවා.

විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණ නම්, දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 15%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් චීනයට ගෙවිය යුතු ඩොලර් බිලියන 1.11ක් වීමයි.

මෙම මූල්‍ය අර්බුදය මාලදිවයිනේ ආර්ථික ස්වෛරීත්වයට සහ දේශපාලන ස්ථාවරත්වයට තර්ජනයක් වී තිබෙනවා.

ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, ජනාධිපති මුයිසු, ඩොලර් මිලියන 200 ක ප්‍රදානයක් සහ චීනයෙන් ඩොලර් මිලියන 350 ක සහනදායී ණයක් ඇතුළුව ජාත්‍යන්තර හවුල්කරුවන්ගෙන් මූල්‍ය ආධාර අපේක්ෂා කරනවා.

චීනය විසින් ඩොලර් මිලියන 10 ක මුදල් ප්‍රදානයක් පොරොන්දු වී තිබියදීත්, විශේෂඥයින් අනතුරු අඟවන්නේ මාලදිවයිනේ පුළුල් මූල්‍ය අවශ්‍යතා අනුව එවැනි දායකත්වයක් ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි.

නේපාලය සහ මාලදිවයින යන දෙකම ආර්ථික අභියෝග, යටිතල පහසුකම් ගැටළු සහ තිරසාර සංවර්ධනය සහතික කිරීම සඳහා තීරණාත්මක ක්‍රියාමාර්ග අවශ්‍ය වන තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානවලට මුහුණ දී සිටිනවා.